Ook eenzaamheid is een groeiend probleem onder ouderen: van de 2,9 miljoen 65-plussers voelen 900.000 mensen zich eenzaam’.

Luisteren naar levensvragen net zo belangrijk als medische zorg

Boris van der Ham − 04/12/15, TROUW
© thinkstock.

Aandacht voor levensvragen moet net zo vanzelfsprekend worden als medische zorg, betoogt Boris van der Ham.

  • Hoewel levensvragen een grote invloed hebben op het welbevinden van mensen, is medisch ingrijpen dan niet aan de orde

     

In de laatste jaren van hun leven worden mensen geconfronteerd met toenemende afhankelijkheid en verlies van regie over het leven. Mensen kunnen bovendien worstelen met terugblikken op het geleefde leven en kunnen opzien tegen de naderende dood.

Ook eenzaamheid is een groeiend probleem onder ouderen: van de 2,9 miljoen 65-plussers voelen 900.000 mensen zich eenzaam. Dit kan verschillende oorzaken hebben: van het wegvallen van de echtgenoot, het ontbreken van familie tot existentiële vragen.

Pastoors en dominees
Hoewel levensvragen een grote invloed hebben op het welbevinden van mensen, is medisch ingrijpen niet aan de orde. Een van de manieren om toch hulp te verlenen is het organiseren van geestelijke verzorging voor ouderen. In Nederland was het lange tijd normaal dat in zorginstellingen geestelijke begeleiding beschikbaar was. Eerst was dit vooral het domein van pastoors en dominees, maar de afgelopen decennia zijn daar meerdere denominaties bijgekomen. Een groot aantal van de geestelijke begeleiders zijn tegenwoordig seculiere, humanistische begeleiders.

Helaas wordt door bezuinigingen in de zorg steeds minder aandacht gegeven aan dit aspect van de zorg. In veel verzorgings- en verpleeghuizen is vooral oog voor lichamelijke, medische zorg. Die is goed zichtbaar en meetbaar. Het levensbeschouwelijke deel wordt daar steeds vaker volledig van losgezien. Die zorg bestaat immers niet uit nauw omschreven ‘antwoorden’, maar bestaat vooral uit de tijd nemen voor iemands gedachten, luisteren, praten.

Uit een onderzoek van het Humanistisch Verbond onder begeleiders in de ouderenzorg blijkt dat de helft van de respondenten door bezuinigingen fors minder contacturen heeft. Daardoor zijn ze minder zichtbaar en aanwezig in de zorg. En juist aanwezigheid is nodig om een vertrouwensband op te bouwen met mensen. Een levensvraag wordt immers niet zomaar op tafel gelegd.

  • Staatssecretaris Van Rijn gaat voorbij aan de complexiteit van het probleem

     

Langer thuis
Staatssecretaris Van Rijn vindt het reageren op deze vragen de eigen verantwoordelijkheid van de zorginstelling, de zorgverzekeraar en de zorgvrager. En inderdaad, er is een aantal dappere zorginstellingen dat kiest voor een uitbreiding van uren hiervoor. Heel goed, maar het is geheel afhankelijk van een persoonlijke visie van het management op goede zorg.

Een ander punt is dat ouderen steeds langer thuis blijven wonen. Deze mensen blijven verstoken van de schaarse begeleiding die er in het verzorgingshuis nog is.

Staatssecretaris Van Rijn vindt dat die ouderen zelf om die zorg moeten vragen bij huisartsen en verpleegkundigen. Hiermee gaat hij voorbij aan de complexiteit van dit probleem: mensen vragen immers niet via een klinische doorverwijzing om een gesprek over bijvoorbeeld hun gevoelde eenzaamheid. Op dit vlak moet niet de zorgvraag leidend zijn, maar actief zorg worden aangeboden. Het gevolg van de redenering van de staatssecretaris is dat deze ouderen steeds onzichtbaarder worden.

Kil doorverwijzen
Schrijnend is dat de staatssecretaris deze week in antwoord op Kamervragen stelde dat zelfs begeleiding in de palliatieve zorg – wanneer ouderen zich in de stervensfase bevinden – geen aparte aandacht of financiering behoeft. Hier wordt opnieuw kil doorverwezen naar zorgverzekeraars, gemeenten en naar de verantwoordelijkheid van de oudere zelf.

Het wordt tijd dat aandacht voor ‘levensvragen’ vanzelfsprekend wordt. Hierover moeten net zulke harde afspraken worden gemaakt als over andere wezenlijke elementen van de gezondheidszorg. Hiervoor is inzicht nodig, heldere definities, en de bereidheid deze zorg desnoods specifiek te financieren.

Boris van der Ham: voorzitter Humanistisch Verbond

http://www.trouw.nl/tr/nl/4516/Gezondheid/article/detail/4201461/2015/12/04/Luisteren-naar-levensvragen-net-zo-belangrijk-als-medische-zorg.dhtml

Meer mannen dan vrouwen voelen zich eenzaam

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/38/meer-mannen-dan-vrouwen-voelen-zich-eenzaam

Advertenties

Over olafwijman

Olaf Wijman (1959) is goed ingevoerd in de materie en gepokt en gemazeld als verkoper. In de wereld van medische hulpmiddelen en de zorg overziet hij alle facetten: de problemen maar vooral de oplossingen daarvan. Dankzij zijn brede werkervaring is hij zowel inhoudelijk als strategisch sterk. Hij is door de wol geverfd in sales, accountmanagement, salesmanagement, productkennis en –ontwikkeling en in educatie. Zijn kennis en werkervaring deed Olaf op bij grote spelers in de sector zoals Bauerfeind, Imgroma/Brocacef, Eli Lilly, Arion, Abena, King/Bunzl, Espria en Limatra. Maar hij kent de zorg ook uit eigen ervaring als verpleegkundige binnen diverse specialismen bij UMC St Radboud. Bovendien pionierde hij als een van de eerste ondernemers in de commerciële thuiszorg. De laatste jaren heeft Olaf als ad interim-adviseur binnen De Zorgmarkt zijn kennis enorm verbreed dankzij uiteenlopende succesvolle projecten (zoals Verzorgend Wassen), marketing en marktonderzoek, e-learning en innovaties in de basiszorg.
Dit bericht werd geplaatst in Nieuws. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s